Geschiedenis van de parochie

In 1024 kreeg bisschop Adelbold van Utrecht van zijn Duitse vriend Keizer Hendrik II Drenthe ten geschenke. Het bisdom Utrecht onderging dus een gebiedsuitbreiding en namens de bisschop bestuurden de Heren van Coevorden vanuit het kasteel te Coevorden het Landschap Drenthe. In die tijd bestond er al een kapel Hulsvoorde tussen Coevorden en Dalen, ongeveer op de plaats waar nu de r.-k. begraafplaats aan de Looweg ligt. Als de bisschop visitatie hield in Drenthe, werd hij in die kapel verwelkomd.

In de twaalfde eeuw was er sprake van een parochiekerk. Deze lag aan de oostzijde van de stad, buiten de omwalling, maar binnen een vooruitgeschoven fort, nl. Fort Vallaat, een met palissaden omgeven wal. In 1231 ging deze kerk in vlammen op, toen bisschop Willebrand van Oldenburg een wraakoefening hield tegen zijn opstandige vazal Rudolf van Coevorden. Op die plaats werd later een H. Geest-gasthuis met kapel gebouwd.

De nieuwe parochiekerk kwam binnen de stadspoorten (op de plaats waar nu de Hervormde kerk staat). De kerk, toegewijd aan O.L. Vrouw, was groot: buiten het hoofdaltaar waren er nog zes zijaltaren, alle met een priester.

In 1592 veroverde prins Maurits Coevorden op de Spanjaarden en de Friese stadhouder Willem Lodewijk verbood met onmiddellijke ingang het rooms-katholicisme; altaren en beelden verdwenen uit de kerk en de muren werden wit geschilderd. De pastoor vluchtte naar Duitsland. De kerk raakte in verval, vooral ook doordat Coevorden als vestingstad nogal eens te lijden had van oorlogsgeweld. De parochianen weigerden uit onvrede, omdat zij gedwongen werden de nieuwe leer aan te hangen, bij te dragen aan het noodzakelijke onderhoud. Toen de kerk niet meer te redden was, sprong de burgerlijke overheid bij en werd er een nieuwe kerk gebouwd, waar sinds 1641 de hervormden ter kerke gaan. In deze kerk werden stukken zandsteen uit de oude katholieke kerk gebruikt en ook de klokken die nu over Coevorden beieren, zijn uit die kerk.

Voor een aantal katholieken - meest boeren - die trouw wilden blijven aan het oude geloof, begon de schuilkerkenperiode. In een boerderij op Holthone (een buurtschap ten zuidwesten van Coevorden) kwamen als marskramers of anderszins verklede paters franciscanen uit het klooster van Megen de H. Mis opdragen en de sacramenten toedienen.

De omstandigheid dat de vestingstad Coevorden een garnizoen had, zorgde ervoor dat de katholieken weer over een eigen kerkje konden beschikken. De katholieke soldaten van het garnizoen mochten hun zondagsplicht vervullen in het kerkje in Laar, net over de grens met Duitsland. Tot ergernis van de garnizoenscommandant deserteerden regelmatig enkele soldaten. Hij drong er daarom bij het Provincie- en Landsbestuur op aan Coevorden een katholieke kerk toe te staan, dan kon hij zijn soldaten binnen de poorten houden. In 1786 kwam de toestemming, alleen moest de kerk op een gewoon huis (met vierkante ramen) lijken, mocht er geen geluid naar buiten doordringen en mochten de kerkgangers hun kerkboek niet zichtbaar dragen. Op de hoek van de huidige Wilhelminasingel en Sallandsestraat werd een woonhuis gekocht, waar vanaf 1787 de katholieken weer konden kerken.

Ook in die tijd was het moeilijk aan een priester te komen. Een paar boeren van Holthone, wier familie een paar eeuwen de vlam van het katholieke geloof brandend had gehouden, gingen per boerenkar naar Amsterdam, naar de kerk De Boom, om de overste van de franciscanen te vragen de zorg voor de katholieken van Coevorden op zich te nemen; de franciscanen hadden hen immers ook door de schuilkerkenperiode geholpen. Nadat hem die vraag gesteld was, staarde de overste voor zich uit en vroeg toen waar de pastoor van leven moest. Het antwoord van de woordvoerder van de delegatie was even simpel als doeltreffend: "Wij zullen voor turf, aardappelen en spek zorgen." "En God zorgt wel voor de rest," vulde een ander gauw aan. Daar kon de overste niets tegenin brengen. En zo werd van 1787 tot 1981 de parochie Coevorden door franciscaner paters bediend.

Het eerste kerkje werd in de negentiende eeuw twee keer uitgebreid en doordat er een torentje op kwam (1818), leek het ook op een echte kerk. De klok die erin kwam, werd in 1943 door de Duitsers geroofd. Opvallend is, dat toen ook de H. Willibrordus, die tot 1968 ook in het wapen van Coevorden stond afgebeeld, patroonheilige werd. In het begin van deze eeuw was het kerkje zo bouwvallig geworden, dat pastoor Pluymakers ofm ging sparen voor een nieuwe kerk. In 1914 werd de huidige kerk in gebruik genomen; deze werd evenals de oude kerk toegewijd aan de H. Willibrordus. De oude kerk werd parochiehuis, het Sint Antoniusgebouw. In 1934 werd daar onder pastoor Bouters ofm een imposant nieuw Antoniusgebouw gebouwd, dat niet alleen een bruisend centrum van katholiek verenigingsleven werd maar ook van maatschappelijke activiteiten. In de jaren zeventig was de exploitatie ervan niet meer rond te krijgen en werd het verkocht. In 1988 bouwde de woningbouwstichting De Eendracht er de Sallandflat, waarin de parochie twee appartementen - die nu het Parochiecentrum vormen - kreeg in ruil voor de pastorie aan de Sallandsestraat. Hiermee kwam na twee eeuwen een eind aan een historisch plekje katholiek Coevorden.

Nadat de parochie jarenlang twee of drie paters franciscanen als pastoor en kapelaan(s) had gehad, werden in 1977 pater J.L.J. Kropman ofm en pastoraal werkster zuster W.A. Schoon benoemd. In 1981 overleed pater Kropman plotseling en zat de parochie één jaar zonder pastoor. In 1982 werd G.G. Voskuilen (wereldheer) pastoor te Coevorden. Deze al snel zeer geliefde herder stierf in 1984, slechts vijfenvijftig jaar oud. Hij werd opgevolgd door pater G.J.A. Lukassen sma, die na zevenentwintig jaar werkzaam geweest te zijn in Ghana naar Nederland was teruggekeerd. Zuster Schoon vertrok in 1986; haar plaats werd een jaar later ingenomen door de heer B.P.R. Schoemaker (1987 - 1994). Op Willibrordzondag 1987 vierde de parochie op grootse wijze haar tweehonderdjarig bestaan. In 1994/'95 werd een nieuwe pastorie gebouwd aan de Sint Jansstraat. Per 1 september 1998 werd mevrouw L. Minnema als pastoraal werkster aangesteld voor de parochies van Coevorden en Steenwijksmoer en droegen pater Lukassen en zij samen de pastorale verantwoordelijkheid voor beide parochies; zij ging wonen op de pastorie in Steenwijksmoer. Beide pastores werden zeer gewaardeerd door de parochianen, die tot hun spijt eerst pastor Minnema zagen vertrekken naar Salland (per 1 maart 2008) en later pater Lukassen naar Cadier en Keer om daar van een rustige oude dag te gaan genieten (per 1 september 2009); beiden kregen een welverdiend afscheidsfeest aangeboden.
In 2006 hadden de parochies nog op grootse wijze het vijftig jarig priesterschap van pater Lukassen gevierd, waarbij als gasten uit Ghana mgr. Gabriël Mante, bisschop van Jasikan (de vroegere statie van pater Lukassen) en mgr. Vincent Antie (“priesterzoon” van pater Lukassen) aanwezig waren.
Enkele maanden voor het vertrek van pater Lukassen stelde met instemming van het bisdom pastor Dominicus Ketelaar, emeritus-pastoor van Emmeloord, zich beschikbaar voor onze parochies. Met een geweldige inzet verving hij pastor Lukassen en bleef hij zijn contacten in Emmeloord trouw. Helaas werd hij een week voor zijn vertrek getroffen door een herseninfarct, waardoor het afscheid, rekening houdend met zijn gezondheidstoestand zeer bescheiden gehouden, moest worden uitgesteld tot 29 en 30 oktober 2011. Per 1 september 2010 werd een samenwerkingsverband aangegaan met de parochies H. Bonifatius te Nieuw-Schoonebeek, H. Nicolaas te Schoonebeek, St. Franciscus van Assisië te Steenwijksmoer en Maria Koningin van Vrede te Weiteveen. Pastores zijn P.J.J Stiekema (waarnemend pastoor), pastor drs. T.T. Tjepkema, pr., drs. J.B.Z. Lange, pastoraal werkster. Pastor Tjitze Tjepkema, aangesteld per 1 september 2010, werd op 21 mei 2011 door mgr. G. de Korte tot priester gewijd. De vijf parochies vierden daags erna een groot interparochieel feest met de neomist en vele gasten: familie en vrienden van pastor Tjepkema onder wie een delegatie uit Fiesole (Italië), waar de pastor zijn laatste studiejaren had doorgebracht.